Cuộc phẫu thuật văn hoá thời trang

lich-su-thoi-trang
Fashion as a response: Cuộc phẫu thuật văn hoá thời trang
Thời trang đã và đang tiến một bước rất xa so với điểm khởi đầu của nó. Song hành cùng lịch sử phát triển của loài người, thời trang không chỉ phản ánh quan niệm thẩm mỹ mà còn những biến động chính trị, kinh tế, xã hội, và một khía cạnh nào đó, tâm lý học con người. Bạn có thể cho rằng lịch sử nhàm chán với những số liệu khô khan, nhưng bạn sẽ nhận ra mình hoàn toàn sai lầm khi đến với Workshop Fashion as a response: Cuộc phẫu thuật văn hoá thời trang do Vietnam Fashion Academy (VFA) phối hợp cùng Giáo sư Amanda Hallay (LIM College – New York) tổ chức vào ngày 9,10,11/12/2016 vừa qua. Workshop đưa bạn ngược dòng thời gian trở về buổi ban sơ thời trang loài người thời kỳ Lưỡng Hà cho đến kỷ nguyên Hollywood những năm 1940s.
Bình minh của thời trang – Văn hoá Lưỡng Hà và Ai Cập cổ đại Chuỗi workshop bắt đầu từ cuối thiên niên kỷ thứ 4 trước Công nguyên, khi nền văn minh Lưỡng Hà được tạo lập. Theo Giáo sư Amanda Hallay: “Nhiều nơi dạy lịch sử sẽ không đi xa đến vậy. Nhưng nghiên cứu lịch sử thời trang mà bỏ qua giai đoạn này giống như đọc một cuốn sách mà bỏ qua chương đầu, bạn sẽ không hiểu được mọi thứ bắt đầu như thế nào”. Kiến trúc phát triển kéo theo thời trang phải thay đổi để phù hợp với những toà nhà màu sắc. Thời kỳ này nổi bật với chiếc váy Kanalike cùng với các phụ kiện bằng vàng. Con người bắt đầu sử dụng thời trang như một cách khẳng định vị trí xã hội của mình.
Thời kỳ Ai Cập cổ đại đưa thời trang lên một tầm cao mới khi dệt nên vải linen đầu tiên của nhân loại. Bốn loại trang phục quan trọng là shenti, kalasiris, procardium, và nemis. Trang sức được chế tác tinh xảo hơn với đặc trưng chiếc vòng cổ (Usekh hay wesekh) hoạ tiết chim ưng, rắn hổ mang, con ong, con mắt của thần Horus.
Bạn nhận ra sự phát triển của xã hội ảnh hưởng sâu sắc đến thời trang cũng như cách lịch sử gợi cảm hứng cho các nhà thiết kế hiện đại. Buổi học đầu tiên khép lại với sự chấm dứt đế chế La Mã cùng cội nguồn của chiếc váy (skirt), áo peplum, … và cả một trong những trang phục có sức ảnh hưởng nhất mọi thời đại: Tunic.
Thế kỷ 18: Từ phong cách Rococo đến cuộc cách mạng Pháp Bạn có biết vì sao thời trang thế kỷ 18 lại khá “loè loẹt” với những chiếc váy phồng phô trương? Nếu nghiên cứu thời trang một cách độc lập, bạn sẽ không bao giờ hiểu được. Bởi lẽ, như Giáo sư đã nhấn mạnh liên tục: “Thời trang không phải là sự cô lập. Nó là sự phản hồi!”, phản hồi lại biến động của xã hội, kinh tế, chính trị.
Thế kỷ khoa học – kỹ thuật tạo nên phong trào tôn thờ “man-made”. Con người được đặt vào trung tâm xã hội, những thứ do con người tạo nên được xem là thời thượng. Những chiếc váy phồng thách thức kỹ thuật thời trang, những kiểu nón càng kỳ dị càng chứng tỏ tài năng con người. Và tất nhiên, màu sắc dùng trong thời kỳ này phải là những màu “man-made”, chủ yếu tone pastel. Tầng lớp giàu có khoe mẽ tiền bạc qua sự cầu kỳ của trang phục. Phong cách Rococo khiến Pháp trở thành “cái nôi thời trang”, và cũng từ đây, nước hoa Pháp nổi tiếng toàn thế giới.
Khi sự phân biệt giai cấp ngày càng sâu sắc, cách mạng vô sản sẽ xảy ra. Phong trào “cuồng sát tư sản” từ Cách mạng Pháp chấm dứt Rococo, không còn váy phồng lộng lẫy, không còn xa xỉ. Và thời trang, lại một lần nữa, phản hồi lại chính trị, đánh dấu sự quay trở lại của phong cách thời La Mã cổ đại. Bạn thấy đấy, vòng quay của thời trang bắt đầu, và những BST hiện nay đều lấy cảm hứng sâu sắc từ quá khứ. Sàn Runway 2016 đánh dấu sự trở lại của hoạ tiết thêu Rococo.
Thời kỳ thịnh vượng thời trang Hollywood
29/10/1929, cả thế giới rơi vào cuộc Đại Suy Thoái với sự sụp đổ của Wall Street. Nhưng tại sao đây lại là thời kỳ thịnh vượng của thời trang Hollywood? Thời trang chịu sự tác động của kinh tế và thể hiện tâm lý học con người. Họ tuyệt vọng! Tất cả những gì họ có là 50cents để xem một bộ phim, mong thoát khỏi thực tại tàn khốc vài tiếng đồng hồ. Họ cần hy vọng, họ cần nhìn những thứ lấp lánh, những thứ giúp giấc ngủ của họ sáng sủa hơn. Đó là lý do trang phục Hollywood những năm 1930 đều thể hiện sự lấp lánh, lộng lẫy và xa xỉ.
Sự nữ tính yểu điệu ấy nhanh chóng được thay bằng sự mạnh mẽ khi Thế chiến II bùng nổ năm 1939. Hemline được nâng cao, phụ nữ cần sự gọn gàng để làm việc. Chính sách tiết kiệm vải cho chiến tranh càng thách thức sự sáng tạo của con người. Quần áo bị tiết giảm, họ đầu tư cho phụ kiện, và ta thấy thấp thoáng sự trở lại của phong cách Rococo.
Lời kết
Chuỗi Workshop Fashion as a response: Cuộc phẫu thuật văn hoá thời trang kết thúc với sự đánh giá cao của những người tham gia. Lịch sử cho ta một cách nhìn hoàn toàn khác. Cuối cùng thì chúng ta đã có thể trả lời cho câu hỏi “Thời trang có từ đâu?”.
Cảm ơn Giáo sư đã cho chúng ta hiểu rằng, thời trang không chỉ là quần áo đẹp, đó là “văn hoá thời trang”. Từ bây giờ, mỗi khi nhìn vào thời trang, chúng ta đều nhớ đến câu “thần chú”: “Fahsion is not an island. It’s a response!”.

Để lại bình luận